Napadpad ako sa isang hospital. Napahinto ako sa isang ward dahil may nakita akong mga bata na gumagawa ng ad laban sa dinaranas nilang karamdaman. Mga bata na ang kahilingan ay madugtungan pa ang kanilang buhay. Kung ating papansinin, karaniwan sa mga bata ay materyal na bagay ang makapagpapasaya sa kanila. Iba ang mga batang nasaksihan ko. Iba ang mga batang tinutukoy ko. Talagang kakaiba.
Matatapang.
Simple.
Malawak ang pananaw sa buhay.
Hayaan ninyo akong isa-isahin ang ilan sa mga bagay na nais nilang mangyari..
+ gusto nilang umabot sa panahon na kukulubot na ang kanilang mukha.
+magkaroon ng puting buhok
+ Humawak ng tungkod dahil sa katandaan
+Lumaki ang tiyan dahil sa alak.
Ilan lang ang mga bagay na iyan…mga bagay na ang mga karaniwan at NORMAL na tao ay pilit na iniiwasan.
Iba ang mga kabataang tinutukoy ko. Dahil nais pa nilang maranasan ang mga normal na pangyayari sa kabila ng sentensiya na kanilang hinaharap.
Ang sentensya ng leukemia.
Ano nga ba ang sakit na ito?..hayaan ninyong bahagya kong ipaliwanag sa inyo.
Ang leukemia ay isang uri ng kanser. Kung saan ang mga abnormal cells ay patuloy na dumarami, particular ang white blood cells. Ang leukemia ay nagugrupo sa dalawang uri, ang ACUTE at CHRONIC.
àKapag tinawag na acute ibig sabihin ay isang kaso ng leukemia na malala na at mahirap nang maagapan. Sa uring ito, ang mga immature blood cells ay di mapigilan sa pagdami. At sa pagdami nito, ay napipigilan ang bone marrow na magproduce ng healthy blood cells. Mas marami ang abnormal white blood cells.
àkapag chronic naman ito ay ang kaso ng leukemia na hindi pa malala. Aabot pa ng ilang buwan o kaya taon bago mabuo ang mga cancer cells. Ngunit kailangan pa rin itong maagapan sa lalong madaling panahon, sa pamamagitan ng mga gamut para mapigilan ang balak ng mga abnormal blood cells na maghasik ng lagim sa katawn ng biktima nito.
Ito rin ay nahahati pa sa dalawang uri, ito naman ay ang lugar kung saan nabubuo ang mga cancer cells, o sabihin na natin,kung baga sa bugbugan kung sino o ano yung mas pinag-iinitan niyang bugbugin.
Ang Lymphocytic leukemia – tinitira nito ang mga lymphocytes na siyang infection-fighting immune system cells.
At ang isa naman ay ang Myelogenous leukemia – tinitira naman ng cancer cells ang mga red blood cells, white cells at platelets.
Ngayon alam mo na?.
May naintindihan ka naman ba?.. dahil kung wala, hindi mo rin maiintindihan ang mga susunod ko pang sasabihin.
Bumalik tayo sa mga batang tinutukoy ko kanina. Bilib ako sa katatagang taglay nila. Kakaiba. Parang normal lang. Kilos. Pananalita. Pananaw sa buhay. Kahit kitang-kita sa pisikal na itsura nila ang karamdamang pinapasan.
May kaibigan akong namatay sa Kanser. Hindi siya aware na mayroon pala siya nito. Hanggang sa hindi na naagapan. Naaalala ko noong buhay pa siya, parang normal lang ang lahat. Hindi mo makikita sa kanya na pinanghihinaan siya ng loob.ayos nga eh. Siguro kung lahat ng tao ganoon, eh di maganda. Walang nahihirapan sa kabila ng hirap na nararanasan. Ok ang kaibigan kong yon, yun nga lang yung mga huling buwan na nabubuhay pa siya, masyado siyang nagiging papansin. Nangungulit sa text. Laging pumupunta sa bahay. Inaaway at kinukulit si Ciara. Hindi ko pinapansin pag nagtetext siya na nasa hospital siya,at gusto niya dumalaw kami. Palabiro kasi yun. Deadma lang lagi ako sa mga text niya. Hindi ko kagad nagets na may ibig pala siyang sabihin. Eh kasi nga hindi naman talaga halata. Hanggang sa isang araw nalaman ko nalang sa iba ko pang tropa na patay na siya. Nalungkot ako siyempre. Naisip ko bigla lahat. Ahhh.. kaya pala.
May nagtanong sa akin na kaibigan ko, bakit daw karaniwan sa mga may sakit hindi pinapahalata na may sakit sila?..(oo nga naman naisip ko rin iyon) Ang galing daw nilang magtago. Ang galing nilang magpretend. Sabi ko naman, kanya-kanyang dahilan lang iyan. Parang yung mga batang tinutukoy ko, may dahilan kung bakit pilit nilang binubuhay ang sarili nila.
Kapag nakakapanood ako ng balita tungkol sa mga batang may sakit, tulad nga ng leukemia, parang kinukurot ang puso ko. Masyado akong nadadala ng emosyon. Nakakaawa sila.
Siguro ang weird ng tingin ninyo sa akin dahil pinapaliwanag ko ang bagay na ito. “Kung mababatid nyo lang ang pinakadahilan kung bakit ko ito pinupunto, tiyak, maliliwanagan kayo. Sabihin na nating nagmamalasakit lang ako.. bakit?.. wala lang, kasi nga gusto ko. Gusto ko lang ibahagi ang mga nararamdaman ko. Hindi natin hawak ang buhay ng tao, kaya’t hanggang andiyan sila pahalagahan na natin ang kanilang presensya. Hindi rin natin alam kung kailan tayo puwedeng dapuan ng sakit at tayo naman ang malagay sa sitwasyon nila. Ang panahon, at higit sa lahat ang Diyos lang ang makapagsasabi. Hindi natin alam kung sino sa mga nasa paligid natin ang may sakit, tulad nga ng sinabi ng kaibigan ko magaling silang magbalat-kayo. Ngunit balatkayo nga ba ang tawag doon?.. hmmmm.. siguro mas maganda kung sasabihin nalang natin na “magaling silang magdala ng sarili”. Kaya hindi halata nag pinapasan nilang karamdaman. Kung sabagay, hindi mo naman kailangang ipagsigawan yung sakit mo para lang makakuha ng simpatya sa ibang tao, dahil sa pananahimik mo malalaman kung sino talaga yung mga taong nagmamalasakit. Iyong kahit hindi ka magsalita nararamdaman nila na kailngan mo ng kalinga at pagmamahal.
Katulad ng mga batang tinutukoy ko kanina, katulad ng kaibigan kong namatay, kailangan nila ng kalinga at pagmamalasakit. Ay, oo nga pala hindi ninyo sila kilala kaya hindi ninyo mararamdaman at hindi ninyo mabibigyan ng halaga.
Ganito nalang…
Paano kung isa pala sa mga taong malapit sa iyo ang may sakit na ganito, ano?.. babalewalain mo?..
Eh paano kung isang araw ay AKO, o kaya IKAW eh magkaroon ng sakit (tulad ng pinapaliwanag ko) at mapabilang sa mga batang tinutukoy ko, gugustuhin mo rin bang isa walang bahala ka nalang ng mga nasa paligid mo?..
Hayy..ano ba yan ang drama ko. Pero may laman naman ang mga pinagsasabi ko di ba?.. (sana nga)
Sa mga tao namang nakararanas ng sakit partikular ang kanser, huwag kayong mawalan ng pag-asa. Dahil may tao pa ring handa kayong tanggapin at pagmalasakitan. Tulad ko. Gumawa ako ng tula para sa inyo. Sana kahit papaano makatulong, at sa mga normal at malusog na taong babasa nito, sana makatulong din para mabuksan ang isip at puso ninyo para sa mga taong lumalaban para sa sakit na ito..
Take a deep breath before you read..
Tanto ko ang paghihirap mo,
Mula paa hanggang ulo.
Sa bawat kirot na sinasalo mo,
May mga taong nagmamalasakit para sa iyo.
Sa bawat sesyon, isipin mo hindi ka nag-iisa,
Dahil may puwang pa rin ang pag-asa.
Manalig kang gagaling ka,
Tatagan lang ang pananampalataya.
Pasiglahin mo ang iyong sarili,
Huwag hayaang puso mo’y humikbi.
Nandito lang kami sa iyong tabi,
Kahit matuyo na iyong mga labi.
Huwag mong indahin ang mga pasa,
Isipin mo nalang ito’y mga biyaya.
Magpalakas ka at magpakatatag!
At lahat ng takot iyong ibalibag.
Huwag kang mapanghinaan kung nalalagas na ang buhok,
At kung minsan ay nahihirapan kang lumunok.
Huwagkang susuko kung para kang sinusuntok,
Ng walang katapusang gamot na sa iyo’y itinuturok.
Lalong huwag kang magpaapekto sa nararamdaman mo,
Kahit may sakit ka, pilitin mong magpakatao.
Oo, ang dugo ang bumubuhay sa katawan mo,
Ngunit tandaan mo..
Ang pagiging mabuti ang bumubuhay sa pagkatao.
Sa kabila ng pangangayayat,
At sa laht ng gabi na napupuyat.
Paalala! Huwag na huwag kang iiyak!
Pilitin mong palakarin ang sarili kahit nakayapak.
At kung minsa’y gusto mong tumakbo,
Sa mga hapdi nais mong magtago.
Tandaan mo, TAO ka hindi ka lobo!
Makatutulong ang tusok ng hiringgilya sa ugat mo.
Ngunit kung hindi mo na talaga kaya ang tahimik na pagpalahaw..
Kung sobrang sakit na,sige! Idaan mo sa pag hiyaw.
HUWAG na HUWAG mo lang SADYAIN na BUMITAW,
Hintayin ang sarili mo, ang siyang lubusang umayaw.
Ang sakit mo, hindi binigay ng Diyos para pahirapan ka..
Alam mo bang sumisimbolo ito na ika’y pinagpala?
Sa dinami-rami ng tao na kanyang nilikha,
IKAW ang naipili nya para kaagad na makasama.
Ngunit may nananatili pa ring pag-asa,
Huwag mong isiping mawawala ka na,
Nandito kami, may karamay ka.
Tutulungan ka naming labanan ang Leukemia.
At sana, tulungan mo rin ako.
Tama ka, pareho tayong nakakulong sa pighating ito.
Alam kong naiintindihan mo ang punto ko,
Hindi ka nag-iisa dahil pareho tayong sinentensyahan ng mundo!
………………………………………
Ikaw normal na tao,
Ngayong nabasa mo na ito,sa tingin mo weird ako? Nagets mo ba ang pinaparating ko?..
Sige,pag-isipan mo..
Oo. Malapit na kong mapabilang sa mga batang tinutukoy ko...
Yun nga lang sana satin-satin lang to.. =( sana ang lahat ng nalaman mo, iwan mo nalang muna dito, pero siyempre magbaon ka kahit papaano ng PINAKA NATUTUNAN mo.
Matatapang.
Simple.
Malawak ang pananaw sa buhay.
Hayaan ninyo akong isa-isahin ang ilan sa mga bagay na nais nilang mangyari..
+ gusto nilang umabot sa panahon na kukulubot na ang kanilang mukha.
+magkaroon ng puting buhok
+ Humawak ng tungkod dahil sa katandaan
+Lumaki ang tiyan dahil sa alak.
Ilan lang ang mga bagay na iyan…mga bagay na ang mga karaniwan at NORMAL na tao ay pilit na iniiwasan.
Iba ang mga kabataang tinutukoy ko. Dahil nais pa nilang maranasan ang mga normal na pangyayari sa kabila ng sentensiya na kanilang hinaharap.
Ang sentensya ng leukemia.
Ano nga ba ang sakit na ito?..hayaan ninyong bahagya kong ipaliwanag sa inyo.
Ang leukemia ay isang uri ng kanser. Kung saan ang mga abnormal cells ay patuloy na dumarami, particular ang white blood cells. Ang leukemia ay nagugrupo sa dalawang uri, ang ACUTE at CHRONIC.
àKapag tinawag na acute ibig sabihin ay isang kaso ng leukemia na malala na at mahirap nang maagapan. Sa uring ito, ang mga immature blood cells ay di mapigilan sa pagdami. At sa pagdami nito, ay napipigilan ang bone marrow na magproduce ng healthy blood cells. Mas marami ang abnormal white blood cells.
àkapag chronic naman ito ay ang kaso ng leukemia na hindi pa malala. Aabot pa ng ilang buwan o kaya taon bago mabuo ang mga cancer cells. Ngunit kailangan pa rin itong maagapan sa lalong madaling panahon, sa pamamagitan ng mga gamut para mapigilan ang balak ng mga abnormal blood cells na maghasik ng lagim sa katawn ng biktima nito.
Ito rin ay nahahati pa sa dalawang uri, ito naman ay ang lugar kung saan nabubuo ang mga cancer cells, o sabihin na natin,kung baga sa bugbugan kung sino o ano yung mas pinag-iinitan niyang bugbugin.
Ang Lymphocytic leukemia – tinitira nito ang mga lymphocytes na siyang infection-fighting immune system cells.
At ang isa naman ay ang Myelogenous leukemia – tinitira naman ng cancer cells ang mga red blood cells, white cells at platelets.
Ngayon alam mo na?.
May naintindihan ka naman ba?.. dahil kung wala, hindi mo rin maiintindihan ang mga susunod ko pang sasabihin.
Bumalik tayo sa mga batang tinutukoy ko kanina. Bilib ako sa katatagang taglay nila. Kakaiba. Parang normal lang. Kilos. Pananalita. Pananaw sa buhay. Kahit kitang-kita sa pisikal na itsura nila ang karamdamang pinapasan.
May kaibigan akong namatay sa Kanser. Hindi siya aware na mayroon pala siya nito. Hanggang sa hindi na naagapan. Naaalala ko noong buhay pa siya, parang normal lang ang lahat. Hindi mo makikita sa kanya na pinanghihinaan siya ng loob.ayos nga eh. Siguro kung lahat ng tao ganoon, eh di maganda. Walang nahihirapan sa kabila ng hirap na nararanasan. Ok ang kaibigan kong yon, yun nga lang yung mga huling buwan na nabubuhay pa siya, masyado siyang nagiging papansin. Nangungulit sa text. Laging pumupunta sa bahay. Inaaway at kinukulit si Ciara. Hindi ko pinapansin pag nagtetext siya na nasa hospital siya,at gusto niya dumalaw kami. Palabiro kasi yun. Deadma lang lagi ako sa mga text niya. Hindi ko kagad nagets na may ibig pala siyang sabihin. Eh kasi nga hindi naman talaga halata. Hanggang sa isang araw nalaman ko nalang sa iba ko pang tropa na patay na siya. Nalungkot ako siyempre. Naisip ko bigla lahat. Ahhh.. kaya pala.
May nagtanong sa akin na kaibigan ko, bakit daw karaniwan sa mga may sakit hindi pinapahalata na may sakit sila?..(oo nga naman naisip ko rin iyon) Ang galing daw nilang magtago. Ang galing nilang magpretend. Sabi ko naman, kanya-kanyang dahilan lang iyan. Parang yung mga batang tinutukoy ko, may dahilan kung bakit pilit nilang binubuhay ang sarili nila.
Kapag nakakapanood ako ng balita tungkol sa mga batang may sakit, tulad nga ng leukemia, parang kinukurot ang puso ko. Masyado akong nadadala ng emosyon. Nakakaawa sila.
Siguro ang weird ng tingin ninyo sa akin dahil pinapaliwanag ko ang bagay na ito. “Kung mababatid nyo lang ang pinakadahilan kung bakit ko ito pinupunto, tiyak, maliliwanagan kayo. Sabihin na nating nagmamalasakit lang ako.. bakit?.. wala lang, kasi nga gusto ko. Gusto ko lang ibahagi ang mga nararamdaman ko. Hindi natin hawak ang buhay ng tao, kaya’t hanggang andiyan sila pahalagahan na natin ang kanilang presensya. Hindi rin natin alam kung kailan tayo puwedeng dapuan ng sakit at tayo naman ang malagay sa sitwasyon nila. Ang panahon, at higit sa lahat ang Diyos lang ang makapagsasabi. Hindi natin alam kung sino sa mga nasa paligid natin ang may sakit, tulad nga ng sinabi ng kaibigan ko magaling silang magbalat-kayo. Ngunit balatkayo nga ba ang tawag doon?.. hmmmm.. siguro mas maganda kung sasabihin nalang natin na “magaling silang magdala ng sarili”. Kaya hindi halata nag pinapasan nilang karamdaman. Kung sabagay, hindi mo naman kailangang ipagsigawan yung sakit mo para lang makakuha ng simpatya sa ibang tao, dahil sa pananahimik mo malalaman kung sino talaga yung mga taong nagmamalasakit. Iyong kahit hindi ka magsalita nararamdaman nila na kailngan mo ng kalinga at pagmamahal.
Katulad ng mga batang tinutukoy ko kanina, katulad ng kaibigan kong namatay, kailangan nila ng kalinga at pagmamalasakit. Ay, oo nga pala hindi ninyo sila kilala kaya hindi ninyo mararamdaman at hindi ninyo mabibigyan ng halaga.
Ganito nalang…
Paano kung isa pala sa mga taong malapit sa iyo ang may sakit na ganito, ano?.. babalewalain mo?..
Eh paano kung isang araw ay AKO, o kaya IKAW eh magkaroon ng sakit (tulad ng pinapaliwanag ko) at mapabilang sa mga batang tinutukoy ko, gugustuhin mo rin bang isa walang bahala ka nalang ng mga nasa paligid mo?..
Hayy..ano ba yan ang drama ko. Pero may laman naman ang mga pinagsasabi ko di ba?.. (sana nga)
Sa mga tao namang nakararanas ng sakit partikular ang kanser, huwag kayong mawalan ng pag-asa. Dahil may tao pa ring handa kayong tanggapin at pagmalasakitan. Tulad ko. Gumawa ako ng tula para sa inyo. Sana kahit papaano makatulong, at sa mga normal at malusog na taong babasa nito, sana makatulong din para mabuksan ang isip at puso ninyo para sa mga taong lumalaban para sa sakit na ito..
Take a deep breath before you read..
Tanto ko ang paghihirap mo,
Mula paa hanggang ulo.
Sa bawat kirot na sinasalo mo,
May mga taong nagmamalasakit para sa iyo.
Sa bawat sesyon, isipin mo hindi ka nag-iisa,
Dahil may puwang pa rin ang pag-asa.
Manalig kang gagaling ka,
Tatagan lang ang pananampalataya.
Pasiglahin mo ang iyong sarili,
Huwag hayaang puso mo’y humikbi.
Nandito lang kami sa iyong tabi,
Kahit matuyo na iyong mga labi.
Huwag mong indahin ang mga pasa,
Isipin mo nalang ito’y mga biyaya.
Magpalakas ka at magpakatatag!
At lahat ng takot iyong ibalibag.
Huwag kang mapanghinaan kung nalalagas na ang buhok,
At kung minsan ay nahihirapan kang lumunok.
Huwagkang susuko kung para kang sinusuntok,
Ng walang katapusang gamot na sa iyo’y itinuturok.
Lalong huwag kang magpaapekto sa nararamdaman mo,
Kahit may sakit ka, pilitin mong magpakatao.
Oo, ang dugo ang bumubuhay sa katawan mo,
Ngunit tandaan mo..
Ang pagiging mabuti ang bumubuhay sa pagkatao.
Sa kabila ng pangangayayat,
At sa laht ng gabi na napupuyat.
Paalala! Huwag na huwag kang iiyak!
Pilitin mong palakarin ang sarili kahit nakayapak.
At kung minsa’y gusto mong tumakbo,
Sa mga hapdi nais mong magtago.
Tandaan mo, TAO ka hindi ka lobo!
Makatutulong ang tusok ng hiringgilya sa ugat mo.
Ngunit kung hindi mo na talaga kaya ang tahimik na pagpalahaw..
Kung sobrang sakit na,sige! Idaan mo sa pag hiyaw.
HUWAG na HUWAG mo lang SADYAIN na BUMITAW,
Hintayin ang sarili mo, ang siyang lubusang umayaw.
Ang sakit mo, hindi binigay ng Diyos para pahirapan ka..
Alam mo bang sumisimbolo ito na ika’y pinagpala?
Sa dinami-rami ng tao na kanyang nilikha,
IKAW ang naipili nya para kaagad na makasama.
Ngunit may nananatili pa ring pag-asa,
Huwag mong isiping mawawala ka na,
Nandito kami, may karamay ka.
Tutulungan ka naming labanan ang Leukemia.
At sana, tulungan mo rin ako.
Tama ka, pareho tayong nakakulong sa pighating ito.
Alam kong naiintindihan mo ang punto ko,
Hindi ka nag-iisa dahil pareho tayong sinentensyahan ng mundo!
………………………………………
Ikaw normal na tao,
Ngayong nabasa mo na ito,sa tingin mo weird ako? Nagets mo ba ang pinaparating ko?..
Sige,pag-isipan mo..
Oo. Malapit na kong mapabilang sa mga batang tinutukoy ko...
Yun nga lang sana satin-satin lang to.. =( sana ang lahat ng nalaman mo, iwan mo nalang muna dito, pero siyempre magbaon ka kahit papaano ng PINAKA NATUTUNAN mo.
No comments:
Post a Comment